Dagboek reis op de hollandia

Terugreis en gedachten over Brazilië

Na 40 dagen thuis gebleven en daar alles zeer wel gevonden te hebben alsook overal eens wandelen geweest te hebben begint den tijd ons zo hard te vervelen dat wij zozeer naar het vertrek beginnen te trachten dat het onuitsprekelijk wordt. Het is ook daarom dat wij ons vertrek met vreugde aantreden.

Het is dus op de 19 de mei, juist onze Lieve Heer Hemelvaart dat wij van huis vertrekken om 10 uur s’morgens. Het is tehuis een schoon feest gelijk bij onze aankomst, hier met dit verschil dat ze dan allen lachten en dat ze nu bijna allen wenen. Nochtans ik of Emma wenen niet, wij weten immers waar wij naartoe gaan want alhoewel wij Brazilië gelijk altijd zeer schoon gevonden hebben toch zeggen wij het volgaarne vaarwel. Bij het wegrijden roepen wij de tenminste 200 man die daar staan een gelukkig “Lebenwohl” toe en beloven hun ook tot binnen 2 jaar, maar in ons binnenste denken wij het kan er ook 6 of nog meer worden. Voor het ogenblik mogen wij dit wel denken maar niet zeggen en het gaat mij hier nu zoals vele mijner goede vrienden op Exaarde die wel mogen denken wat zij zijn, doch het niet mogen zeggen.

We rijden dus met 4 trolie’s ( gerijen) weg en komen nogmaals in onze koffieplantage die toch zo wonderschoon met rijpe bezen overladen is en dan denk ik weer dat wij gerust bij onze aankomst daar er een goed pintje mogen op pakken want al drinken wij al het bier van Exaarde op dan nog staat de koffie hier en dan drinken we maar koffie met dit goed voorgevoel rijden wij altijd maar vooruit naar de stad . Onderweg bespreken wij (Ik en Petrus zitten namelijk tesamen op een gerij) onze verdere toekomstplannen en die slagen alle opperbest natuurlijk voorlopig maar in ons brein, hoe het later zal worden dit moet ons de toekomst eerst leren.

Wij komen in Limeira na een vaart dat horen en zien vergaat van het schokken en het stof dat duurt 2,5u. Maar na nog eens goed gegeten en nog enige flessen van dat bier van 1.60 fr de fles, tussen vrienden en broeders en bekenden gedronken te hebben gaan wij allen te voet naar het station waar wij om 2 uur de namiddag vertrekken om s’avonds 7 u in Sao Paulo aan te komen.

Op het ogenblik bevindt zich hier in Sao Paulo een Duitse Compagnie schouwspelers wiens naam een goede faam vooruitgaat dat het van de beste kunstzangers en spelers zijn van de gehele wereld.

Wij gaan dus, ik, Emma, Petrus en nog 2 vrienden die ons naar Santos begeleiden om daar tezelfdertijd ons schip eens te kunnen bezien. S’ avonds naar het theater en we betalen voor 5 stoelen 30 milreis of ongeveer 4.8 fr. Er wordt een stuk gespeeld getiteld “ Das süsse Mädel “ wat dan ook op een manier gespeeld en gezongen wordt die ik of niemand van ons nog niet gezien heeft. Kostumen, spel en zang overtreffen alles wat men tot nu toe aan theaterstukken gezien hebben. S’anderdaags regent het de ganse dag, wij hebben echter zeer veel te doen en de dag vliegt voorbij dat men niet weet hoe. S’avonds gaan wij weer naar het theater, nu hebben wij echter onze zitplaatsen gekregen van een groothandelshuis waar wij vele zaken mee doen. Er wordt een stuk gespeeld “ Die Dollarprinses “, een operette gelijk wij nog nooit gezien hebben, het is s’nachts 1 uur als het ten einde is. Het was nu van alles wat ik in deze reis in Brazilië gezien heb het beste en schoonste, om te zeggen dit alleen was de reis waard, dat is gelogen maar schoon was het toch!

Het is nu de 22 ste mei, de dag waar wij naar getracht hebben vanaf ons vertrek naar hier, en gelijk alles komt, is deze dag ook gekomen. Aan slapen denken wij deze nacht niet, wij spreken over vrienden enz enz… we vertrekken s’ morgens om 8 u naar Santos waar wij om 11 uur aankomen . ook hier hebben wij voor allen aan boord te gaan nog vele zaken in orde te brengen met onze agenten enz..

Het is dus2 uur in de namiddag als wij aan boord komen van het schip “Hollandia” waarover ik zal trachten hier een kleine beschrijving te doen. Het schip Hollandia der Koninklijke Hollandse Lloyd is één der schoonste en best ingerichte schepen van de gehele wereld, daarbij zeer groot het meet 12000 tonnen, het is te zeggen een laadvermogen van 12 miljoen kilos. Het is 176 meter lang en 18 meter breed, het is gans nieuw en doet zijn eerste reis van Amsterdam naar Buenos Aires en terug langs Rio, Santos enz..

De eerste klas is zo luxueus dat mensen gelijk of mijngelijken er bang zouden in worden of men stoelen, tafels enz zouden vuil maken. En aan luxe overtreft het alles wat ik tot heden toe al gezien heb. Er zij nu 105 eerste klas passagiers aan boord welke ieder 1000 frank voor de reis te betalen hebben. Onze klas is tweede klas, ook nog zeer luxueus want zonder uw toilet te maken kan men ook hier niet aan tafel gaan . maar toch is het hier in deze klas aangenaam door zijn heel goede verpleging en zeer goede kost gelijk het in België slechts heel rijke mensen kunnen hebben.

Wij betalen per persoon 375 frank, het welk heel goedkoop is wanneer men rekening houdt met de extra goede verpleging, kost enz enz…

Om weer een reisbeschrijving te doen zoals op de heenreis zou nutteloos ja zelfs vervelend worden aangezien alle dagen hetzelfde brengen en er op zee niets anders te zien is dan water en lucht en van tijd tot tijd een schip. Nochtans voel ik mij gedwongen een voorval mee te delen over het welk ik mij zo verwonderd heb dat ik het onmogelijk mag achterlaten hier te beschrijven om mijn impressies min of meer volstandig te maken.

Er is hier aan boord en wel ook in deze klasse een huishouden bestaande uit man, vrouw en 5 kinderen, allen meisjes, zeer nette kinderen. Brazilianen van geboorte nochtans van Italiaans – Duitse oorsprong. De man geboren uit Italiaans – Duitse ouders is professor in muziek en reeds verscheidene malen hadden wij in zijn cabine die tegen de onze is zijn muziek op een viool gehoord die heel schoon en aangenaam klonk. Volgens mijn oordeel een volstandig geleerde kunstenaar in muziek, maar dan hoorden wij op een namiddag hem begeleiden door een tweede instrument, ook viool, het werd mij alsook veel andere passagiers als werd men op eenmaal in het beste theater der gehele wereld verplaatst. Zulke muziek vol takt en zoet geluid had ik mijn ganse leven niet gehoord, en vol verwondering stond ik te zien, en wanneer ik zag dat het het oudste meisje was die de viool in zo’n volstandige maat van bekwaamheid speelt,